حسن الحسيني النجفي القوچاني ( آقا نجفى قوچانى )
86
شرح دعاى صباح ( فارسى )
حقّق بفضلك املى و رجائى . اتقياء جمع تقى است ، يعنى صاحب تقوى و تقوى سه مرتبه دارد : اوّل : پرهيز كردن از جميع محرّمات و مكروهات . دوّم : پرهيز كردن از آنها و از حلال و مباحات مگر به مقدار ضرورت . سيّم : پرهيز كردن از ما سوى اللّه و صرف نظر كردن از غير حق . محمّد و آل او داراى اين مرتبه بودند و در جمع بين طلب رحمت از براى نبى و آل او و بين سؤالهاى مذكوره تعليم ( و ياد دادن ) طريق مسأله است و او اينكه دعاى در حقّ غير ، مستجاب است خصوص در حقّ اين بزرگواران چون در اخبار وارد است كه صلوات از دعاهاى مستجاب است از هر كه باشد و در فقه و شريعت الهى جائز نيست تبعيض در صفقه يعنى مشترى نمىتواند بعضى از مبيع را رد كند به عيب و بعضى را قبول كند يا بايد همه را قبول كند ، يا بايد همه را رد كند چون اين خلاف قانونى است كه بين بندگان خود قرار داده است و اين نكته تكرار صلوات است در بين ادعيه و در اوّل و آخر آنها و يكى از نكات « ايَّاكَ نَعْبُدُ وَ ايَّاكَ نَسْتَعينُ » [ 1 ] است و الاّ قاعده اقتضا مىكرد كه گفته شود اياك اعبد و اياك استعين و معانى الفاظ ظاهر است . يا خير من دعى لكشف الضّر . خير اسم تفضيل است ، نه از باب تفضيل شيئى بر شيئى بلكه از باب تفضيل شيئى بر فيئى چو ممكنات از خود داراى وجودى و كمالى نيستند و اگر كمالى باشد از ناحيهء جناب او فائض شده است پس چگونه تواند كه كاشف ضرّ از غير و جالب منفعت به غير شود . « من لا يملك لنفسه ضرّا و لا نفعا » . قال اللّه تعالى : « يا ايُّهَا النَّاسُ انْتُمُ الْفُقَراءُ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِىُّ » [ 2 ] . قال امير المؤمنين عليه السلام : « ما لإبن آدم و الفخر و أوله نطفة قذرة و آخره جيفة
--> [ 1 ] فاتحه - 5 : پروردگارا تنها تو را مىپرستيم و از تو يارى مىجوييم . [ 2 ] فاطر - 15 : اى مردم شما ( همگى ) نيازمندان هستيد ، تنها خداوند است كه بىنياز و شايستهء هر گونه مهر و ستايش است .